top of page

 FILMS

Huma bosta l- films li huma marbuta mal- Passjoni ta' Kristu jew inkella li jdahhlu l- mewt ta' Kristu bhalha parti mis- suggett. L- ewwel film li kien jittratta l- istorja ta' Gesu kien hareg fl- 1898 bl- isem ta' " The Passion Play". Hafna minn dawn il- films gew nominati jew rebhu l- aktar premju prestiggjuz fl- industrija tac- cinema: l- Oscar. Ahna ghamilna r- ricerka taghna w sibna bejn wiehed w iehor vicin il- hamsin film. Ma kienetx facli imma ghamilna dak kollhu li stajna biex naghtu lilkom id- dilettanti l- ahjar informazzjoni.  Kull film li se nitkellmu dwaru offrejnilkom ukoll il- link tieghu biex tkunu tistu tarawh. Nittamaw li din is- sezzjoni tkun ta' nteress ghalikom. Niehdu gost ukoll, li jekk hemm xi films li ahna ma nkludejnix, tibghatulna fuq l- email taghna halli ahna nkunu nistu ninkluduhom hawnhekk. L- email huwa: gimghamqaddsa@mail.com

FILMS

THE PASSION PLAY

Diversi sorsi jghidu li d- data propja ta dan il- film hi s- sena 1897, dan ghaliex ghalkemm intwera f' Jannar tas- sena ta' wara, il- film kien tlesta f' Dicembru. Tal- inqas sas- sena 2007, dan il- film generalment kien meqjus bhalha " mitluf ". Madankollu, f' Settembru tal- istess sena skond sorsi sekondarji, gie ddikjarat li kopja ta' 'tnaqqis ta' 16mm (preżumibbilment tal- verżjoni editjata ta '2 reel) teżisti gewwa l- musew internazzjonali tal- fotografija w il- films. Ottikament gie mkabbar lura ghal 35mm u huwa ddikkjarat li sar ukoll xi restawr fuqu. Madankollu, minn April tal-2014, l- ebda verżjoni diġitali ta 'din l- istampa storika ( li hija fid-dominju pubbliku ) ma tidher li ġiet rilaxxata. The Pasion Play, gie dirett mid- direttur Henry C. Vincent u fost l- atturi li hadmu fih nsibu lil Frank RussellFrank Gaylor u Fred Strong.

FROM THE MANGER TO THE CROSS

From The Manger To The Cross, huwa film miktub minn Gene Gauntier u dirett minn Sidney Olcott. Hareg fis- sena 1912 u l- film huwa Amerikan. Ingibed f' diversi f' pajjizi, fejn ta' min isemmi Betlehem u l- Palestina. Il- film fih madwar 60 minuta w fost l- atturi nsibu lil Robert Henderson-Bland fil- parti ta' Kristu, Gene Gauntier fil- parti tal- Madonna w lil Alice Hollister bhalha l- Maddalena. Hafna mill- kritici li raw dan il- film jghidu li From The Manger To The Cross m'huwiex xi film innovattiv, il- cameras qatt ma jiccaqalqu w qisu mahdum fuq il- palk. Robert Osborne w il-  Fondazzjoni Nazzjonali għall- Preservazzjoni tal-Films jikkunsidraw li dan il- film huwa l- iktar film silent importanti li jittratta mal- ħajja ta' Kristu.

I. N. R. I.

Dan il- film huwa bbazat fuq in- novella ta' Peter Rosegger, li kienet harget fis- sena 1905. I.N.R.I. huwa film Germaniz, fejn kien hareg fil- 25 ta'  Dicembru 1923. Fl- Amerika hareg diversi snin wara w kien fis- 27 ta' Marzu tal- 1934 li ntwera ghal- ewwel darba. Inhadem taht id- direzzjoni ta' Robert Wiene w diversi xeni ngibdu gewwa l- Palestina. Il- film ha madwar 90 jum biex ingibed, bejn Mejju w Settembru w dehru fih mijiet ta' persuni. Fost l- atturi nsibu lil Gregori Chmana fil- parti ta' Kristu, Henny Porten fil- parti tal- Madonna w lil Asta Nielsen bhalha l- Maddalena. Il- film fih tul ta' madwar 102 minuta.

KING OF KINGS (1927)

L- aktar King Of Kings li huwa popolari mad- dilettanti tal- Gimgha Mqaddsa huwa dak li hareg fis- sena 1961 taht id- direzzjoni ta' Nicholas Ray. Biss ferm snin qabel - fl- era tal- films silent - jigifieri fis- sena 1927, Cecil B DeMille kien idderiega l- ewwel King Of Kings fl- istorja tac- cinema. L- iskript ta' dan il- film kien gie miktub min Jeanie Macpherson u fil- parti ta' Kristu nsibu lil attur H.B. Warner li hallina fl- 1958, fl- eta ta' 83 sena. King Of Kings inhadem gewwa California w fost il- lokazzjonijiet fejn inhadem nsibu Culver Studios, Iverson Ranch u Santa Catalina Island fejn ingibdet ix- xena tal- Galilea. Il- film fih madwar 150 minuta w fil- box office dahhal is- somma ta' madwar $2,500,000. Fis- sena 2006, dan il- film gie nnominat mill- American Film Institute ghal AFI's 100 Years...100 Cheers u sentejn wara l- AFI nnominat il- film King Of Kings bhalha wiehed mit- Top 10 Epic Films list.

BEN - HUR (1925)

Forsi xi whud jistaqsu l- ghala l- film Ben-Hur qieghed ma din il- lista peress li m' huwix film li jitratta l- hajja ta' Kristu, biss kif tafu intom kollha li rajtu dan il- film, fih naraw it- twelid u l- mewt ta' Gesu. L- ewwel Ben-Hur kien inhadem fis- sena 1907 taht id- direzzjoni ta' Sidney Olcott. Il- film fih madwar 15 -il minuta w mhux se nitkellmu dwaru ghax fih ma jinkludix il- Passjoni ta' Kristu. Biss ftit snin wara, fl- 1925 rega' hareg dan il- film mill- kumpanija Metro-Goldwyn-Mayer u din id- darba taht id- direzzjoni ta' Fred Niblo. L-iskript giet fdata f' idejn June Mathis u kif bosta minnkom jafu, il- film huwa bbazat fuq in- novella li Lew Wallace kien hareg fis- sena 1880. Fil- parti principali nsibu lil attur Ramon Novarro bhalha Judas Ben Hur u fil- parti ta' Messala naraw lil attur Francis X. Bushman. Fl- 1997, il- film Ben-Hur ġie magħżul għall- preservazzjoni fir- Reġistru tal- Films Nazzjonali tal- Istati Uniti mill- librerija tal- kungress bħala "kulturalment, storikament jew estetikament sinifikanti". Fl-1922, il-kumpanija Metro-Goldwyn-Mayer xtrat id- drittijiet tal- film Ben-Hur. Il- produttur Abraham Erlanger, poġġa prezz għoli fuq

I BEHELD HIS GLORY

I Beheld His Glory, huwa film televiziv ta' 53 minuta li hareg fis- sena 1953 u gie dirett minn John T. Coyle. Dan il- film intwera ghal- ewwel darba fil- gimgha tal- Ghid il- Kbir. Dan ġie ppreżentat minn Cathedral Films, l- istess studio li kien ippreżenta l- film, sponsorjat mill- knisja The Great Commandment, fl-1939. Fil- bicca l- kbira ta' dan il- film naraw hafna flashbacks fejn huma rrakkontati minn  Cornelius - Centurjun Ruman ( parti mahduma mill- attur veteran George Macready). Cornelius, li kien mohhu miftuh hafna rigward it- taghlim ta' Kristu, isir hosbien hafna dwar is- sigurta tieghu wara li semgha li riedu joqtluh. Fl- ahhar huwa kkonverta ghall- Kristjanezmu wara li semgha l- istorja tal- Qawmien mill- mewt ta' Kristu minn l- Appostlu Tumas. I Beheld His Glory, juri l- Ahhar Cena, il- Kundanna ta' Kristu, il- Mewt fuq is- Salib, il- Qawmien u l- apparenza ta' Kristu meta deher lil Appostli w gie ddubitat minn Tumas. Il- parti ta' Kristu giet fdata f' idejn l- attur maghruf Robert Wilson. Wilson, deher f' bosta rwoli f' films sponsorjati mill- Knisja bhal The Day Of Triumph tal- 1954, fejn hadem flimkien mal- attur Lee J Cobb fil- parti ta' Zadok u kien wiehed mill- ewwel films twal Amerikani li hargu bis- sound u fejn jidher Kristu mill- vicin.

THE ROBE

Bhalha film The Robe ma jittrattax l- istorja ta' Kristu imma nkludejnih f' din il- lista ghax fih jinkludi wkoll ftit xeni mill- Passjoni ta' Kristu. The Robe huwa wiehed minn dawk il- films fejn lil Gesu ma narawhx mill- qrib u wiccu ma jidhirx. Dan huwa film Bibbliku Amerikan li hareg fis- sena 1953, fejn jittratta l- istorja dwar tribunal Ruman li kien jikkmanda l- armata li kellha x' taqsam mal- Krucifissjoni ta' Kristu. The Robe, gie mahdum mill- kumpanija 20th Century Fox u kien l- ewwel film fl- istorja tac- cinema li nhadem bil- process tas- Cinema Scope ( Wide Screen ). Il- film gie dirett mill- Germaniz Henry Koster u l- produzzjoni kienet f' idejn Frank Ross. Gie miktub w adattat ghal fuq l- iskrin minn Gina Kaus, Albert Maltz u Philip Dunne. Originarjament huwa mehud minn novella li giet miktuba  minn Lloyd C. Douglas fis- sena 1942. Il- musika kienet kompozizzjoni ta' Alfred Newman u c- cinematogrofija kienet minn Leon Shamroy. Fost l- atturi nsibu lil  Richard Burton fil- parti ta' Marcellus GallioJean Simmons fil- parti ta' DianaVictor Mature bhalha Demetrius u Michael Rennie deher fil- parti ta' Pietru. Dehru wkoll Dean Jagger bhalha Justus, Jay Robinson li qaxxar il- parti ta' Caligula, Richard Boone fil- parti ta' Pilatu w Jeff Morrow  deher fil- parti ta' Pawlu. The Robe ghandu hin originali ta' 135 minuta w kellu dhul fil- box office Amerikana ta' $36 Miljun. The Robe ghandu wkoll is- sequel bl- isem ta' Demetrius and the Gladiators li hareg sena wara.

* Peress illi The Robe ma stajnix insibu verzjoni tieghu bil- lingwa Ingliza fuq You-Tube, hawnhekk qed noffru l- link ghal    min jixtieq jarah: 

BEN - HUR (1959)

jidhru fi rwoli zghar u bhalha extras. Kienu difersi l- atturi li gew offruti biex jahdmu l- parti ta' Judas Ben-Hur imma kienu bosta li rriffjutaw. Burt Lancaster, kien iddikkjara li rriffjuuta dan l- irwol ghax l- iskript ma' laqtux. L- istess Paul Newman, fejn kien qal li ma kellux saqajh addattati biex jilbes il- libsa ta' ebrejk. Anke Marlon Brando, Rock Hudson, Geoffrey Horne u Leslie Nielsen kienu offruti wkoll dan l- irwol flimkien ma ghadd ta' atturi ohra Taljani. L- attur Kirk Douglas kien interessat imma l- ghazla mbaghad waqghet fuq Charlton Heston. Is- salarju li offrewlu kien ta' madwar $250,000. Il- film Ben - Hur, rebah madwar 11- il oscar u l- musika kienet kompozizzjoni ta' Miklos Rozsa.

* Peress illi Ben Hur ma stajnix insibu verzjoni shiha tieghu fuq You-Tube, hawnhekk qed noffru l- link ghal min jixtieq         jarah: 

KING OF KINGS (1961)

Kristu, Robert Ryan bhalha Gwanni l- Battista, fil- parti ta' Barabbas deher Harry Guardino w Siobhán McKenna fil- parti tal- Madonna. L- istess bhal Ben-Hur, il- musika hija kompozizzjoni ta' Miklós Rózsa, fejn gie wkoll innominat ghal Golden Globe Award. King Of Kings, kellu dhul fil- box office ta' $13,400,000 -il Miljun u l- hin originali tieghu huwa ta' 168 -il minuta.

* Peress illi King Of Kings ma stajnix insibu verzjoni shiha tieghu fuq You-Tube, hawnhekk qed noffru l- link ghal min         jixtieq jarah: 

BARABBAS (1961)

Barabbas huwa film Epiku-Religjuz li hareg fit- 23 ta' Dicembru, tas- sena 1961, li jiffoka fuq dan il- karattru skond il- Vangelu minn San Mark w evangelji ohra. Dan huwa r- remake tal- film originali li kien hareg fl- 1953 u jibqa l- aktar film popolari li jittratta l- karattru ta' Barabbas. Fl- Istati Uniti, dan il- film intwera 10 xhur wara, fl- 10 ta' Ottubru tal- 1962. Insibu bosta atturi kbar li hadmu f' dan il- film, fejn wiehed ma jistax ma jsemmiex lill- attur celebri Anthony Quinn li hadem il- karattru ta' Barrabas. Insibu wkoll lil Ernest Borgnine bhalha Lucius, Silvana Mangano, l- attrici Taljana li dehret fil- parti ta' Rachel, fil- karattru ta' Ponzu Pilatu naraw lil Arthur Kennedy, Jack Palance bhalha Torvald u Vittorio Gassman fil- parti ta' Sahak. Dan il- film hareg taht il- kumpanija Columbia Pictures u bbazat fuq in- novella li kien hareg Pär Lagerkvist fl- 1950. Barabbas gie mahdum taht id- direzzjoni ta' Richard Fleischer gewwa Verona w Ruma, fl- Italja. Il- produzzjoni kienet taht is- supervizzjoni ta' Dino DeLaurentiis. Il- film fih bosta xeni spettakulari b' mod partikulari x- xeni tal- battalji bejn il- gladjaturi fl- istudios tal- films CineCitta fejn saret l- arena. Interessanti wkoll f' dan il- film hija dehra tal- eklissi waqt il- Krucifissjoni, fejn din kienet reali.

Meta wiehed jitkellem fuq dan il- film, ma jistax ihalli barra l- musika brillanti li ghandu fejn giet komposta mit- Taljan Mario Nascimbene w immexxija minn Franco Ferrara. Barabbas ghandu hin originali ta' 137 minuta w kellu dhul fil- box office ta'  $2,900,000 gewwa l- Amerika w il- Canada. Il- film kellhu bosta nominazzjonijiet fosthom: L- aqwa kulur Cinematografiku, L- aqwa disinn fil- kostumi w l- ahjar disinn fil- produzzjoni tas- sett.

* Peress illi Barabbas ma stajnix insibu verzjoni tieghu bil- lingwa Ingliza fuq You-Tube, hawnhekk qed noffru l- link        ghal min jixtieq jarah: 

THE PILGRIMAGE PLAY

The Pilgrimage Play, huwa film iehor interessanti li hareg gewwa l- Istati Uniti nhar it- 2 ta' Mejju tas- sena 1942. Id- direzzjoni ta' dan il- film kienet f' idejn Frank Strayer waqt li l- produzzjoni kienet taht idejn Roland Reed. Fost l- atturi nteressanti li naraw fih insibu lil Nelson Leigh fil- parti ta' Kristu, Stephen Chase, li nterpreta l- karattru ta' Pietru, fid- dehra tal- Madonna naraw lill- attrici Helen Wood u Leonard Penn kellu l- parti ta' Guda l- Iskarjota. L- iskript inkitbet originarjament minn Arthur Pierson u l- musika kienet kompozizzjoni ta' Albert Colombo. The Pilgrimage Play ghandu hin originali ta' 90 minuta w hareg taht il- kumpanija Preferred Pictures.

THE GOSPEL ACCORDING TO SAINT MATTHEW

The Gospel According to St. Matthew, huwa film Taljan li hareg fl- 4 ta' Settembru tas- sena 1964 u gie dirett mid- direttur Pier Paolo Pasolini. Dan il- film huwa nterpretazzjoni cinematografika tal- istorja dwar sidna Gesu Kristu skond l- evangelju ta' San Mattew - mit- twelid sal- qawmien. Fis- sena 2015, il- gazzetta tal- Vatikan L'Osservatore Romano, sejhet dan il- film bhalha l- aqwa film dwar Kristu li qatt sar. Id- djalogu gie mehud direttament mill- Vangelu ta' San Mattew, peress li Pasolini hass li: " l- immagini fil- film qatt ma jistu jilhqu l- livell gholi tal- kitba". Id- direttur jghid li prefera dan il- Vangelu fuq l- ohrajn ghax il- kitba ta' Gwanni kienet wisq mitika, San Mark kien wisq vulgari w San Luqa kien Vangelu sentimentali. Il- produzzjoni ta' dan il- film kienet f' idejn Alfredo Bini, waqt li l- iskript inkiteb minn Pasolini stess. Il- film huwa ddedikat lill- Papa Gwanni XXIII. Fost l- atturi li naraw f' The Gospel According to St. Matthew insibu lil Enrique Irazoqui - li kellu biss 19 -il sena - fil- parti ta' Kristu,  Susanna Pasolini (li tigi omm id- direttur) fil- karattru tal- Madonna, Settimio Di Porto deher fil- parti ta' Pietru w fil- parti ta' Kajfa naraw lill- attur Rodolfo Wilcock. Hafna mill- atturi li ghazel Pasolini ma kienux professjonali w fost il- lokazzjonijiet fejn ingibed il- film

THE GREATEST STORY EVER TOLD

The Greatest Story Ever Told huwa film Amerikan li hareg ghall- wiri fil- 15 ta' Frar tas- sena 1965. Il- film huwa produzzjoni w direzzjoni ta' George Stevens. Jirrakonta l- istorja ta' Gesu Kristu, mit- twelid sal- qawmien u l- film huwa notevoli hafna ghal cast kbir li ghandu  kif ukoll kien l- ahhar film fejn deher l- attur Claude Rains. Il- film jinludi fih bosta atturi ta' certa fama, fejn fost l- ohrajn naraw lil Max Von Saydow fil- parti ta' Kristu, Charlton Heston fil- karattru ta' Gwanni l- Battista, l- attur Telly Savalas bhalha Ponzu Pilatu w Martin Landau bhalha Kajfa. L- unika 5 atturi li ghadhom maghna huwa Max Von Saydow, Sidney Poitier, David McCallum, Angela Lansbury u Michael Anderson Jr. Originarjament, The Greatest Story Ever Told origina bhalha serje fuq stazzjon tar- radju Amerikan fl- 1947, fejn kienu episodji ta' nofs siegha kull wiehed ispirati mill- Evangelji. Wara fl- 1949, l- episodji ngabru f' daqqa w inghaqdu f' novella li kien hareg Fulton Oursler, fejn kien editur ta' Reader's Digest. Darryl F. Zanuck, il-kap ta '20th Century Fox, ftit wara akkwista d- drittijiet tal- film għan novella ta' Oursler imma qatt ma wassalha ghall- produzzjoni.

Fl- 1958, meta George Stevens kien qed jipproduci w jidderiegi l- film The Diary of Anne Frank ghal istess kumpanija, sar jaf li 20th Century Fox kienet xtrat id- drittijiet tan- novella ta' Oursler. B' hekk Stevens holoq il- kumpanija tieghu The Greatest Story Productions biex jiffilmja din in- novella. L- iskript ha madwar sentejn biex tlesta. Stevens ikkollabora ma Ivan Muffit u wara ma James Lee Barrett. Il- finanzi bdew jizdiedu sew matul il- produzzjoni. Stevens, ikkummissjona lill-artist Franċiż André Girard biex jipprepara 352 pittura taż- żejt ta' xeni Bibliċi. Stevens ukoll ivvjaġġa lejn il- Vatikan biex jiltaqa mal- Papa Ġwanni XXIII għal xi pariri. F' Awissu tas- sena 1961, il- kumpanija 20th Century Fox irtirat mill- progett wara li nnutat li kienu diga ntefqu $2.3 miljun minghajr ma kien ghadu beda l- gbid tal- film. Stevens inghata sentejn cans biex isib kumpanija ohra nkella t- 20th Century Fox titolbu lura d- drittijiet tan- novella. Stevens imbaghad mar ihabbat il- bibien tal- kumpanija United Artists. Sadanitant, il- kumpanija Metro-Goldywn-Meyer kienet ghadha kif harget il- film King Of Kings, dwar il- hajja ta' Kristu w kien saghtejn iqsar minn The Greatest Story Ever Told. Il- film kellu diversi kritiki - kemm tajbin u kif ukoll dawk inqas. Problema ohra li ffaccja dan il- film kien it- tul ta' hin li kellhu, ta' madwar 260 minuta. Il- hin gie mnaqqas 3 darbiet sakemm spicca 137 minuta. Biss fl- 2001 meta hareg fuq dvd, hareg b' hin ta' 199 minuta. Minkejja l- kritika vasta li rcieva dan il- film u dhul mhux daqshekk tajjeb fil- box office, gie nnominat ghal 5 oscars.

* Peress illi The Greatest Story Ever Told ma stajnix insibu verzjoni shiha tieghu fuq You-Tube, hawnhekk qed noffru l- link ghal min jixtieq jarah: 

JESUS OF NAZARETH (1977)

Din il- produzzjoni giet fis- sehh meta Lew Grade kellu laqgha mal- Papa Pawlu VI fejn stiednu biex jifrahlu tal- produzzjoni li kien ghamel ta' Mose, bl- isem: Moses the Lawgiver, fejn hija produzzjoni televiziva mahduma mill- attur Burt Lancester fl- 1977. Fl- ahhar tal- intervista, il- papa qallu fejn jittama li l- progett li jmiss issa jkun fuq il- hajja ta' Gesu. Gimghatejn wara, waqt li Grade kien f' ikla mal- ezekuttiv tar- Rai, qallu li kien bi hsiebu li l- kumpaniji taghhom jahdmu dan il- film. Ir- rwol tad- direttur waqa' mill- ewwel fuq Franco Zeffirelli fejn ghal bidu cahad il- proposta li ghamlulu izda Grade baqa' jirsisti sakemm ikkonvincih w accetta dan l- impjieg ftit granet biss qabel il- Milied tal- 1973. Ghal- ewwel il- produtturi tas- serje bdew iqisu biex jaghzlu attur maghruf, li jigbed udjenza kbira biex jaghmel il- parti ta' Kristu. Filfatt l- ewwel attur mahsub kien Dustin Hoffman w Al Pacino kien ukoll kandidat ghal din il- parti.  Madankollu, il-produtturi tal- film kellhom biża 'li d-dehra tagħhom ma taqbilx mal- perċezzjoni popolari ta' Ġesù. L- idea li jaghzlu lil Robert Powell kienet ta' Kathie Moody, il- mara ta' Lew Grade fejn qalet lil zewgha li l- attur kellhu 'ghajnejh sbieh blu', wara li ratu jahdem f' Jude the Obscure. Powell, kien taħt kritika serja minn xi gruppi reliġjużi fejn bdew jattakkawh li "jgħix fid-dnub" mal- ħabiba tiegħu, iz- zeffiena Barbara Lord ta' Pan's People, filwaqt li beħsiebu jahdem il- parti ta' Ġesù. Imbaghad il- koppja meta bdiet tara dan, izzewget ftit qabel bdiet il- produzzjoni. Jesus Of Nazareth, ircieva l- Emmy Award fuq id- drama brillanti li kellu w kif ukoll din il- serje qasira giet innominata ghal sitt British Academy Television Awards, fejn sfortunatament ma rebhet lanqas wahda.

JESUS (1979)

Jesus, huwa film iehor Bibbliku li hareg fl- Istati Uniti nhar id- 19 t' Ottubru tas- sena 1979, fejn juri l- hajja ta' Sidna Gesu Kristu. Il- produzzjoni ta' dan il- film kienet f' idejn John Heyman, waqt li d- diretturi kienu Peter Sykes u John Krish. Primarjament, intuza l- Evangelju ta' San Luqa bhalha l- bazi tal- istorja. Jesus, gie ffilmjat gewwa Izrael u kien iffinanzjat mill- Campus Crusade for Christ, b' bagit ta' $6 Miljuni. Fost l- atturi li naraw f' dan il- film insibu lil Brian Deacon fil- parti ta' Kristu, il- karattru tal- Vergni Marija kien f' idejn Rivka Neumann, Talia Shapira, interpretat il- parti ta' Marija Maddalena w Ori Levy deher fil- parti ta' Kajfa. Fl- 1976, il- produttur John Heyman avviċina lil Bill Bright biex jiffinanzja proġett fejn fih ikun jista jpoggi l- Bibbja kollha go film. Il- progett eventwalment imbaghad tnaqqas ghal- ktieb wiehed mill- Bibbja - l- Evangelju ta' San Luqa. Kif ghidna diga l- film primarjament gie ffinanzjat minn Campus Crusade for Christ, bl- ghajnuna wkoll ta' Bunker & Caroline Hunt ghas- somma ta' $6 Miljuni. L- iffilmjar sar gewwa Lvant Nofsani w Izrael u ha diversi xhur biex tlesta. L- ex direttur tal- progett Paul Eshleman, li kien fuq il- 

THE DAY CHRIST DIED

THE LAST TEMPTATION OF CHRIST

Nibdew billi nghidu illi The Last Temtation Of Christ, huwa film pjuttost kemmxejn differenti mill- films l- ohra li mdorrija naraw fuq il- Passjoni ta' Kristu. Huwa film li holoq kontroversja enormi f' bosta pajjizi madwar id- dinja, inkluz Malta. Id- decizzjoni li niktbu fuqu f' din is- sezzjoni hi ghax wara kollox The Last Temptation Of Christ - ghalkemm b' mod differenti - xorta jittratta l- hajja w il- Passjoni ta' Gesu. Il- film intwera ghall- ewwel darba fis- swali tac- cinema fit- 12 t' Awissu tas- sena 1988 u gie dirett mid- dirett ta' fama kbira Martin Scorsese. Miktub ghal fuq l- iskrin minn Paul Schrader, flimkien ma Jay Cocks u Scorsese nnifsu. Il- film huwa bbazat minn fuq in- novella kontraversjali li kien kiteb Nikos Kazantzakis fis- sena 1950, li kienet iggib l- istess isem. Il- film fih bosta atturi ta' fama, bhal Willem Dafoe li deher fil- parti ta' Kristu, Harvey Keitel li hadem ill- karattru ta' Guda, fil- parti tal- Maddalena naraw lil Barbara Hershey u l- kantant David Bowie li deher bhalha Ponzu Pilatu. The Last Temptation Of Christ, gie kompletament mahdum gewwa l- Marokk. L- istess bhan- novella, il- film jurina l- hajja ta' Gesu Kristu w il- glieda tieghu f' diversi 

* Peress illi The Last Temptation Of Christ ma stajnix insibu verzjoni shiha tieghu fuq You-Tube, hawnhekk qed noffru l- link ghal min jixtieq jarah: 

MARY, MOTHER OF JESUS

Mary, Mother Of Jesus, huwa film iehor Bibbliku Amerikan li nhadem ghat- televizzjoni fis- sena 1999, fejn jirrakonta l- istorja ta' Kristu mill- perspettiva t' ommu Marija. Il- film jenfasizza l- importanza ta' Marija fil- hajja ta' Gesu w fejn il- parabboli li kien jghallem lid- dixxipli, kienu stejjer li kienet tirrakontalu ommu meta kien ghadu tfajjel. Dan u dettalji simili dwar it- trobbija ta' Kristu ma jistghux jigu kkonfermati, biss m' humiex impossibli. F' dan il- film naraw lil Gesu wara l- qawmien tieghu jidher privatament lil ommu Marija. Din hija xi haga li ma nsibuhix fl- ebda Evangelju, izda  probabbilment hija bbażata fuq tradizzjoni Kattolika antika (mhux tagħlim uffiċjali) li hu deher lilha qabel ma rawh dixxipli ohra. Fost dawk li gew influwenzati b' din it- tradizzjoni nsibu lil Ignazju ta' Loyola. Mary, Mother of Jesus, jispicca jaghlaq billi naraw id- dehra tal- Madonna fejn id- dixxipli tieghu, fejn tissugerilhom biex jibdew johorgu jippriedkaw fuq binha. Fost l- atturi li naraw f' dan il -film, wiehed ma jistax ma jinnotax lill- attur bravu Christian Bale, li deher fil- parti ta' Kristu. Il- karattru t' ommu Marija, kien interpretat minn Pernilla August u meta kienet izghar minn Melinda Kinnaman. Simone Bendix dehret fil- parti ta'

JESUS (1999)

Kienet is- sena 1999, meta nhadem dan il- film Bibbliku Amerikan gewwa l- Istati Uniti, biss intwera ghal- ewwel darba fuq it- televizzjoni nhar l- 14 ta' Mejju tas- sena 2000. Il- film Jesus, m' hemm l -ebda dubju li jittratta dwar il- hajja ta' Kristu, mit- twelid sal- qawmien. Jesus, ingibed gewwa l- Marokk u kif ukoll gewwa Malta. Fost l- atturi li jahdmu fil- film Jesus, insibu lil Jeremy Sisto, li narawh fil- parti ta' Gesu Kristu, Fil- karattru ta' Marija Maddalena nsibu lil Debra Messing, Jaqueline Bissett dehret bhalha l- Madonna, waqt li l-karattru ta' Kajfa naraw lil Christian Kohlund. Il- kronoloġija tal- film tinvolvi taħlita ċinematika tal- erba' Evanġelji biż- żieda ta' xi elementi ohra Bibblici li ma nsibuhomx fit- Testment il- Gdid. Il- film Jesus, jiffoka hafna l- karattru ta' Gesu bhalha bniedem. Meta tqabbel dan il- film, ma films ohra precedenti dwar Kristu, f' Jesus naraw lil Gesu jesprimi emozzjonijiet kbar mal- mewt ta' Guzeppi, narawh igara l- gebel fix- xmara tal- Galilea meta jilqata ma Pietru w Gakbu, jizfen fit- tieg ta' Kana w jiccajta mal- Appostli billi jitfalhom l- ilma. Filwaqt li l- film baqa' familjari mal- episodji Kristjani, naraw ukoll xi affarijiet zejda bhal: l- ewwel vjagg tieghu lejn 

Jesus (l- ewwel parti)

Jesus (it- tieni parti)

THE CROSS

The Cross, huwa film qasir ta' madwar 25 minuta dirett mid- direttur Amerikan Lance Tracy. Kien hareg ghall- wiri nhar id- 9 ta' Marzu tas- sena 2001, taht il- kumpanija KNN Productions. The Cross, m' huwiex xi film kbir - anzi pjuttost fjakk mir- rectar tal- atturi - biss li ghandu originali w interessanti dan il- film huwa l- mod ta' kif inhu migbud. Id- direttur Lance Tracy, kien hareg bl- idea li l- film narawh mill- lenti ta' Kristu. Huwa migbud b' tali mod li l- kamera ghamluha l- ghajnejn ta' Gesu; jgieghel lil udjenza tkun fil- post tieghu biex jaraw il- qerda tiegħu, mill- perspettiva tiegħu. Igieghel lit- telespettaturi jhossu s- sagrificcji li hass Gesu waqt il- Passjoni. The Cross huwa film uniku hafna, fejn Tracy applika dan il- metodu specjali fuq karattru daqshekk sinifikat fir- Religjon. L- iskript ta' dan il- film gie miktub minn Pat Dade u Marcia Lamb waqt li produzzjoni kienet f' idejn Barbara Kraft u Roger Lamb. Fost l- atturi li naraw f' The Cross, insibu fil- parti ta' Kristu lil Larry Salberg, Jenny Gago, li dehret bhalha l- Madonna, fil- karattru ta' Pietru naraw lil Fred Toma w Devon Stohl, hadmet il- parti tal- Maddalena.

THE GOSPEL OF JOHN

Fis- sena 2003, johrog dan il- film Bibbliku li jittratta l- hajja ta' Sidna Gesu Kristu skond l- Evangelju ta' San Gwann, bl- isem ta' The Gospel Of John. Il- film gie addattat ghal- iskrin kelma b' kelma, mill- Bible Society's Good News Bible. Dan il- film epiku ta' madwar 180 minuta, jsegwi eżattament l- Evanġelju ta' Ġwanni, mingħajr żidiet minn Evanġelji oħra. The Gospel Of John, inholoq minn ghadd ta' artisti mill- Kanada w ir- Renju Unit, flimkien ma konsulenti akkademiċi w teoloġiċi minn madwar id- dinja. L- atturi ġew magħżula primarjament mill- Festival ta' Stratford Shakespeare w il- Kumpanija tat- Teatru Soulpepper. Kif ukoll il- Royal Shakespeare Company tal- Brittanja w ir- Royal National Theatre. Il- musika hija mahluqa apposta ghall- film - ibbazata fuq perjodi Bibblici - w kienet f' idejn il- kompozitur Jeff Dana. Il- film kien produzzjoni ta' l- Visual Bible International. In- narratur tal- film huwa l- attur kbir Christopher Plummer, waqt li l- attur Skocciz Henry Ian Cusick deher fil- parti ta' Kristu. Atturi ohra Brittanici li naraw f' The Gospel Of John, insibu lil Stuart Bunce bhalha Gwanni w fil- parti ta' Marija Maddalena nsibu lil attrici

THE PASSION OF THE CHRIST

Nahseb illi lkoll naqblu li The Passion Of The Christ m' ghandu bzonn ta' l- ebda ntroduzzjoni mad- dilettatanti tal- Gimgha Mqaddsa. Huwa l- aktar film b' sahhtu dwar il- Passjoni ta' Kristu w li ghamel success enormi madwar id- dinja. Ghalkemm ghamel dan is- success kollhu - fejn fl- Istati Uniti biss il- film dahhal madwar $370,782,930 Miljun - The Passion Of The Christ, xorta kellhu kritika harxa hafna minn bosta kritici. Dan il- film li hareg fis- sena 2004, huwa produzzjoni tal- kumpanija ICON Productions, li hija ta' Mel Gibson li dderiega w kellhu parti fl- iskript ukoll flimkien ma Benedict Fitzgerald. Huma bosta l- atturi nteressanti w ta' fama f' dan il- film, fosthom l- attur Jim Caviezel li rajnih fil- parti ta' Kristu, Maia Morgenstern bhalha l- Vergni Marija, fil- karattru tal- Maddalena nsibu lill- attrici Taljana Monica Bellucci w fil- parti ta' Satana naraw lil Rosalinda Celentano. The Passion Of The Christ, jurina l- Passjoni ta' Gesu skond l- Evangelji ta' Mark, Mattew, Gwanni u Luqa. Il- film japprofitta wkoll minn devozzjonijiet ohra bhal Gimgha tad- Duluri flimkien ma kitbiet Religjuzi ohra, bhalma huma d- dehriet Marjani - attribwiti lil Beata Anne Catherine Emmerich. Il- film primarjament 

* Peress illi The Passon Of The Christ ma stajnix insibu verzjoni shiha tieghu fuq You-Tube, hawnhekk qed noffru l- link ghal min jixtieq jarah: 

THE COLOR OF THE CROSS

The Color Of The Cross, huwa film Religjuz li hareg fis- sena 2006 u nistu nghidu li huwa wiehed mill- unici films - li jittrattaw il- hajja ta' Gesu - fejn Kristu huwa ta' karnaggjon iswed u fejn juri wkoll il- persekuzzjoni ta' Ġesù bħala riżultat tar- razziżmu. The Color Of The Cross, huwa film miktub u dirett minn  Jean-Claude La Marre. La Marre, jahdem ukoll il- parti ta' Kristu. Il- film jehodna lejn l- ahhar 48 siegha fil- hajja ta' Gesu w jibda billi jurina l- Gesu ta' Nazzareth iwassal lit- 12 id- dixxiplu lejn il- belt Bibblika ta' Arimathea biex jiċċelebra l- festa tal- Ghid Lhudi. Il- belt ta' Arimathea tkun irregolata mis- Sinhedrin taħt il- ġurisdizzjoni amministrattiva tal- Imperu Ruman, li jippersegwitaw u jiddiskriminaw kontra l- popolazzjoni Lhudija. Fost l- atturi li naraw f' dan il- film, insibu fil- parti ta' Marija lill- attrici Debbi Morgan, fil- karattru ta' Gwanni naraw lil Akira David, Elya Baskin li hadem il- parti ta' Kajfa w Johann John Jean, deher bhalha Guda l- Iskarjota. Sentejn wara li nhadem dan il- film, hareg ukoll sequel bl- isem ta' The Color Of The Cross: Resurrection, li hareg mill- ewwel fuq dvd fil- 5 ta' Marzu tas- sena 2008. L- iskript li kiteb La Marre, huwa mehud minn fuq in- novella ta' Ayvee Verzonilla, li ggib l- istess 

THE POWER OF RESURRECTION

The Power Of Resurrection, huwa film iehor interessanti hafna li hareg fl- Amerika fis- sena 1958. Il- film jirrakonta l- istorja tal- Passjoni w il- Qawmien ta' Kristu, mill- perspettiva ta' San Pietru. L- istorja ta' The Power Of Resurrection tehodna go habs fejn zaghzugh - li jkun se jiffaccja t- torturi w possibilment anke l- mewt habba t- twemmin Nisrani tieghu - jammetti l- biza' li ghandu ma Pietru, li d- destin tieghu kien se jghaddi mill- istess martirju taz- zaghzugh. Pietru, jistqarr mieghu l- biza' li hass meta segwa lil imghallem tieghu fl- Ort tal- Getsemani u meta huwa cahdu tliet darbiet - minkejja li Gesu kien qallu li hu se jkun il- blata li fuqha jibni l- Knisja tieghu. Pietru, jibqa jirreferi liz- zaghzugh dwar il- grajjiet tal- Passjoni, il- Krucifissjoni, il- Qawmien u t- tlugh fis- sema. L- iskript ta' The Power Of Resurrection kienet f' idejn Henry Denker, waqt li d- direzzjoni kienet ta' Harold D. Schuster. Fil- parti ta' Pietru, naraw lill- attur celebri Richard Kiley, John Shepodd, li hadem il- parti ta' Kristu, fil- karattru taz- zaghzugh deher l- attur Joe Sonessa w Jan Arvan fil- parti ta' Guda l- Iskarjota. The Power Of Resurrection ghandu hin originali ta' 60 minuta.

JUDAS (2001)

Judas huwa film televiziv, koproduzzjoni Taljan - Germaniz li hareg fil- 11 t' April, tas- sena 2001. Il- produttur u d- direttur ta' dan il- film, kien Raffaele Mertes. Bla ebda dubju, ezatt kif igib l- isem tal- film, l- istorja tiffoka fuq il- karattru ta' Guda li kellu parti sew fil- Passjoni ta' Kristu. Il- film jibda billi jgibilna lil Ponzu Pilatu w il- legat Ruman Veturius, jidhru mhassbin mal- wasla ta' Gesu f' Gesuralem peress li kien qed jigi meqjus bhalha l- Messija w kienu qed jibzu minn xi rewwixta. Veturius, jiehu decizzjoni li kif tigi l- opportunita jarresta lil Gesu. Guda, kien kuntent hafna bir- riceviment li Gesu kien qed jircievi w malajr ried jinfluwenza lil Lhud u lin- negozjanti biex jaghmluh re w il- mexxej taghhom. Meta Guda jiltaqa' mal- gharusa tieghu Sarah, hi titolbu xi flus ghaliex huha jkun gie arrestat, biss setgha jiehu l- liberta ghax setghet tigi mixtrija bi flus kontanti. Madankollu Sarah tkun gidbitlu ghax fil- verita tkun riedet il- flus biex tixtri lill- gwardjani tal- palazz, biex huha Jester u Barabbas ikunu jistu jidhlu w jassasinaw lill- Gvernatur Ruman. Biss Guda, lil ohtu ma jtiha l- ebda flus peress li kien jappartjeni lid- dixxipli. L- ghada jigri li Gesu jidhol fit- 

JUDAS (2004)

Wara li ghadna kif tkellima fuq il- film Judas, hawnhekk ghandna film iehor li jgib l- istess isem u li hareg biss 3 snin wara w fl- istess sena li hareg il- kapolavur The Passion Of The Christ. Dan il- film Bibbliku televiziv li hareg fis- sena 2004, juri l- ħajja interkonnessa ta' Ġuda l- Iskarjota w Ġesù ta' Nazzaret. L- istorja ta' dan il- film tpingi lil Guda bhalha persuna b' mottiv simpatiku, li x- xewqa tieghu kienet li jehles lill- poplu Lhudi minn taht il- hakma tal- Imperu Ruman. Fil- bidu Guda l- Iskarjota, jiltaqa' ma Gesu w ghal bidu ma jkunx jaf x' se jaghmel, jekk jafdax fih jew le. Ghal- ewwel Guda jibda jitmejjel bid- dixxipli li kienu jigru wara Gesu imma mbaghad fl- ahhar jiddeciedi li jinghaqad maghhom. Huwa w Gesu jsiru hbieb kbar, anke jekk l- affarijiet kienu jarawhom minn lenti differenti. Fl- ahhar mill- ahhar, Guda kien konvint li Gesu kellhu bzonn il- poter tal- popolarita tieghu biex jehilsu lil Lhud mir- Rumani, biss Gesu kien qed jara prospettiva akbar u spiritwali. Bħala ħabib, Guda jikkonvinċi lil Ġesù biex jagħti lid- dixxipli tiegħu s- setgħat mirakulużi tiegħu, u jagħmel dan b' riżultat tajjeb. Fl- ahhar, il- mexxejja tal- Lhud jispjunaw fuq Guda w jikkonvincuh li jkun tajjeb li jittradixxi lil Gesu biex b' hekk isalva l- poplu Lhudi. Guda jasal 

THE PASSION

The Passion, hija sensiela Bibblika mahduma ghat- televizzjoni, prodotta mill- BBC u HBO Films, flimkien ma' Deep Indigo Productions. The Passion, jirrakonta l- istorja ta' l- ahhar gimgha fil- hajja ta' Kristu. Is- sensiela giet proposta ghal- ewwel darba fis- sena 2006 minn Peter Fincham, wara s- success li kien ghadu kif gie stabbilit dwar set kontemporanju "Tal- Passjoni" gewwa Manchester. Il- kittieb Frank Deasy u l- produttur Nigel Stafford-Clark, ġew ispirati biex jagħmlu drama li fethet l- istorja lil hinn "Mill- Vojt", li kien jigi rrakuntat. Huma ghamlu dan billi espandu li r- rwoli ta' Ponzu Pilatu w Kajfa, kif ukoll esploraw il- politika tal- Gudea f' dak iz- zmien. Deasy u Stafford-Clark ġew megħjuna mill- istudjuz Mark Goodacre, li miegħu għamlu manwal estensiv ta' riċerka dwar is-suġġett. Il- parti ta' Gesu giet mahduma mill- attur Joseph Mawle, li ghamel ricerka estensiva dwar dan li rwol billi qara diversi Evangelji w dokumenti ohra ta' ricerka. Atturi ohra principali f' The Passion, naraw lill- attrici Paloma Baeza li dehret fil- karattru tal- Maddalena, fil- karattru ta' Kajfa naraw lil Ben Daniels, James Nesbitt bhalha Ponzu Pilatu, David Oyelowo li deher bhalha Guzeppi t' Arimathea w fil- parti tal- 

MARY OF NAZARETH (1995)

Mary Of Nazareth, huwa film Bibbliku, bi produzzjoni Franciza, li hareg fi Franza nhar id- 29 ta' Marzu tas- sena 1995. Kif jixhed l- isem ta 'dan il- film, nintebhu mill- ewwel illi l- istorja tiffoka fuq omm Gesu - Marija - Biss qieghed f' din il- lista ghax f' Mary Of Nazareth naraw ukoll parti sew mill- Passjoni ta' Sidna Gesu Kristu. Bhalma ghidna diga, ahna qeghdin ninkludu kull film possibli li fih tidher il- Passjoni ta' Kristu. F' dan il- film, l- istorja tehodna gewwa Nazaret fil- Galilea - fi zmien l- Imperatur Ruman Augusto w ir- re tal- Lhud, Erodi - fejn kienet tghix tfajla zaghzugha bl- isem ta' Marija. Kienet tghix b' ghozza kbira tal- genituri taghha, flimkien mal- gharus taghha Guzeppi - li kien mastrudaxxa - w mal- qraba taghha. Jum minnhom, tarha dawl abjad qawwi li fih tilmah anglu, fejn itiha l- ahbar li bl- ghajnuna tal- Ispirtu s- Santu se jkollha iben li semmieh Gesu w li jkun it- tifel t' Alla. Mary Of Nazareth, gie dirett mill- Franciz Jean Delannoy, li kellhu wkoll parti fl- iskript flimkien ma Jacques Douyau. Il- film, li huwa produzzjoni bejn  Belvision, C.F.R.T. u Films Azur ingibed kollhu gewwa l- Marokk. Fost l- atturi li naraw f' Mary Of Nazareth, insibu lill- attrici Myriam Muller, li kellha l- 

BARABBAS (2012)

Wara li tkellimna diga fuq zewg films ohra li jgibu l- istess isem - dak tal- 1953 u tal- 1961 - hawnhekk ghandna film iehor Bibbliku bl- isem ta' Barabbas. Din id- darba hija kolloborazzjoni Italo/Amerikana, diretta mid- direttur Amerikan Robert Young. Barabbas, huwa maqsum fuq erba' episodji w hareg f' Marzu tas- sena 2012. L- istess bhaz- zewg films l- ohra li tkellimna dwarhom, dan ukoll huwa mehud minn fuq in- novella li kien taghna l- awtur Pär Lagerkvist fl- 1950. Fost l- atturi nteressanti li naraw f' dan il- film, nsibu lil Billy Zane, li jidher fil- parti principali bhalha Barabba - il- bniedem li hajtu giet salvata bis- sahha tal- Krucifissjoni ta' Kristu. Barabbas, hija storja li l- gheruq taghha gejjin mill- Bibbja w li hadu l- hajja fuq l- istazzjon tat- televizzjoni Reelz Channel, fejn inqasmu f' episodji li flimkien jiehdu hin originali ta' 240 minuta. Il- film ingibed gewwa t- Tunezija. Atturi ohra li naraw f' dan il- film, nsibu wkoll lill- attrici Cristiana Capotondi, fil- parti ta' Esther, Hristo Shopov li deher fil- karattru ta' Kedar, deher ukoll Filippo Negro bhala Ponzu Pilatu w fil- parti ta' Claudia naraw lill- Anna Valle. Kienu bosta il- produtturi li taw il- kontribut taghhom f' 

MARY OF NAZARETH (2012)

Ghat- tielet darba, hawnhekk rega' ghandna film illi jiffoka fuq l- istorja tal- Vergni Omm. Biss xi haga li hi nteressanti wkoll f' dan il- film, hi li apparti l- hajja tal- Madonna, jiffoka wkoll fuq il- Maddalena. Mary Of Nazareth, huwa film Bibbliku ghat- televizzjoni, bi produzzjoni Italo/Germaniza/Spanjola. Il- film li huwa maqsum f' zewg episodji w li originarjament jiehdu madwar erba' sighat, huwa direzzjoni ta' Giacomo Campiotti. Mary Of Nazareth, jibda billi jurina thabbira li ta' l- Anglu lil Marija - tfajla zaghzugha mill- Galilea. Zewgha Guzeppi - li kien mastrudaxxa umli - jiddeciedi li jibqa maghha sal- ahhar. Meta Cesare Augusto, jordna lill- Lhud biex jirregistraw lil poplu, il- koppja taqbad triqtha lejn Betlem, fejn gie mwieled Gesu. Sadanittant, Marija Maddalena - mara zaghzugha mill- istess belt tal- Madonna - titbieghed minn Alla w tirrikori fil- palazz ta' Erodi. Erodja - li tigi n- neputija ta' Erodi - tipprova tikkonvinciha biex titlef l- innocenza taghha f' idejn it- tifel tar- re. Fost l- atturi li naraw f' Mary Of Nazareth, insibu lill- attrici brava Alissa Jung, li nterpretat tajjeb hafna l- parti tal- Madonna. Dehru wkoll Paz Vega, bhalha l- Maddalena, Andreas Pietschmann, fil- karattru ta' 

<